Θρησκευτικα
Α Γυμνασιου

Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Η κεντρική θέση της Αγίας Γραφής στον παγκόσμιο πολιτισμό. Βίβλος το ιερό βιβλίο της Χριστιανικής Εκκλησίας. Τα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης. Πώς και πότε γράφτηκαν τα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης; Η Παλαιά Διαθήκη αδιαχώριστη από την Καινή στη χριστιανική Αγία Γραφή. Παλαιά Διαθήκη ένα θεόπνευστο κείμενο. Η λειτουργία της συμβολικής γλώσσας της Παλαιάς Διαθήκης. Ο κόσμος της Παλαιάς Διαθήκης. Περιοχές και πολιτισμοί της εποχής της Παλαιάς Διαθήκης (τότε και σήμερα).

• Να συνειδητοποιήσουν ότι η Αγία Γραφή είναι το πιο πολυδιαβασμένο και γνωστό βιβλίο του κόσμου.
• Να γνωρίσουν την κεντρική θέση της στη ζωή της Εκκλησίας.
• Να κατανοήσουν τι είναι αυτό που διαφοροποιεί την Παλαιά από την Καινή Διαθήκη (ΠΔ, ΚΔ).
• Να γνωρίσουν βασικά στοιχεία για τα βιβλία, τη γλώσσα και το κείμενο της ΠΔ.
• Να επισημάνουν την παγκόσμια αναγνώριση της Βίβλου.
• Να αντιληφθούν ότι πρόκειται για μια ολόκληρη βιβλιοθήκη που γράφτηκε σε ένα μεγάλο βάθος χρόνου.
• Να κατανοήσουν τι σημαίνει να εκφράζεται κανείς ως άνθρωπος της εποχής του.
• Να συναισθανθούν τι σημαίνει να είναι η ύπαρξη ενός ανθρώπου γεμάτη από τον Θεό.
• Να κατανοήσουν τη λειτουργία των συμβόλων.
• Να γνωρίσουν τη χώρα της Βίβλου και να πληροφορηθούν για τη σημερινή της κατάσταση.
• Να πληροφορηθούν για τους πολιτισμούς των λαών της ΠΔ. ­

Η εποχή των Πατριαρχών. Από τον πολυθεϊσμό στην πίστη στον ένα Θεό. Ο Θεός καλεί τον Αβραάμ, η ανταπόκριση του Αβραάμ. Ο Θεός­ και ο Αβραάμ συνάπτουν Διαθήκη. Ο Αβραάμ φιλοξενεί το Θεό στη σκηνή του. Ο προσωπικός χαρακτήρας της σχέσης Θεού-Αβραάμ. Η θυσία του Ισαάκ. Η πίστη ως εμπιστοσύνη. Η συνέχιση της Διαθήκης και στους άλλους Πατριάρχες. Ο Θεός ευλογεί τον Ισαάκ. Ησαύ και Ιακώβ, δίδυμοι, αλλά τόσο διαφορετικοί. Η κλίμαξ του Ιακώβ, σκάλα προς τον ουρανό. Η ζωή του Ιωσήφ στην Αίγυπτο. Ο ρόλος του Θεού στην ιστορία του Ιωσήφ. Η οικογένεια του Ιακώβ μεταναστεύει στην Αίγυπτο. Η στάση του Ιωσήφ στις περιπέτειες της ζωής του.

Στο κεφάλαιο αυτό οι μαθητές επιδιώκεται

• Να γνωρίσουν το γεγονός και τη σημασία της κλήσης του Αβραάμ.
• Να επισημάνουν τις αλλαγές στη ζωή του Αβραάμ μετά την κλήση του Θεού .
• Να εκτιμήσουν τους τρόπους με τους οποίους ανταποκρίθηκε ο Αβραάμ.
• Να εντοπίσουν την παρουσία και τον ρόλο του Θεού στις ιστορίες του Ισαάκ και Ιακώβ.
• Να χαρακτηρίσουν τις συμπεριφορές των πρωταγωνιστών.
• Να γνωρίσουν τη ζωή και τις περιπέτειες του Ιωσήφ.
• Να συζητήσουν το τι κατάφερε ο Ιωσήφ.
• Να εντοπίσουν την παρουσία και τον ρόλο του Θεού στη ζωή του.
• Να χαρακτηρίσουν τις συμπεριφορές των πρωταγωνιστών.
­

Η ζωή των Ισραηλιτών στην Αίγυπτο. Ένα εβραιόπουλο σώζεται απ' το νερό, ο Μωυσής. Ο Θεός αποκαλύπτεται στο Μωυσή, η φλεγ­όμενη βάτος. Έξοδος, Οι Ισραηλίτες φεύγουν απο την Αίγυπτο. Η διάβαση της Ερυθράς Θάλασσας. Θεός και Ισραήλ συνάπτουν Διαθήκη στο όρος Σινά. Ο Δεκάλογος. Η Κιβωτός της Διαθήκης. Η εκλογή ως λαού του Θεού αποστολή και ευθύνη.  Πορεία στην έρημο. Οι θαυματουργικές επεμβάσεις του Θεού. H είσοδος στη Γη της Επαγγελίας, η υπόσχεση του Θεού εκπληρώνεται. Ιησούς του Ναυή.

• Να γνωρίσουν τα γεγονότα της ζωής των Εβραίων στην Αίγυπτο.
• Να αναγνωρίσουν τον ρόλο του Θεού και να αντιληφθούν και να χαρακτηρίσουν την ανταπόκριση του Μωυσή.
• Να γνωρίσουν τα γεγονότα της εξόδου, τους φόβους και τις προσδοκίες των Ισραηλιτών.
• Να γνωρίσουν το περιεχόμενο των Δέκα Εντολών και να κατανοήσουν τον ρόλο τους στη ζωή των Ισραηλιτών.
• Να πληροφορηθούν πώς γιορτάζουν οι σύγχρονοι Εβραίοι το Πάσχα τους.
• Να γνωρίσουν τα γεγονότα της πορείας των Εβραίων στην έρημο.
• Να πληροφορηθούν πώς γιορτάζουν οι σύγχρονοι Εβραίοι τη Σκηνοπηγία.
• Να γνωρίσουν τα γεγονότα της εισόδου των Εβραίων στη Γη της Επαγγελίας.
• Να προσεγγίσουν την έννοια της «προεικόνισης».
• Να κατανοήσουν τη σημασία που οι χριστιανοί αποδίδουν σε κάποια γεγονότα θεωρώντας τα ως προεικονίσεις.

­­
Αγώνες για εγκατάσταση στη Γη της Επαγγελίας. Η σχέση με το Θεό δοκιμάζεται Ο ρόλος των Κριτών και του Θεού. Γεδεών. Σαμουήλ, ο τελευταίος Κριτής. Η ζωή οργανώνεται με βάση το Νόμο του Μωυσή. Ο χαρακτήρας και η πηγή του Νόμου. Σαούλ ο πρώτος βασιλιάς, του Ισραήλ. Ο Σαμουήλ χρίει κρυφά τον Δαβίδ. Η Ιερουσαλήμ πρωτεύουσα του ενωμένου κράτους. Ο ρόλος του Θεού στις εξελίξεις. ­Η σύνδεση του Δαβίδ με το πρόσωπο του Μεσσία. Ψαλμοί, ποιήματα και τραγούδια για το Θεό. Ο θρησκευτικός χαρακτήρας και η εκφραστική δύναμη των ψαλμών. Η θέση και ο ρόλος των ψαλμών στη χριστιανική λατρεία. Σολομών, ο σοφός βασιλιάς του Ισραήλ. Η ζωή και το έργο του Σολομώντα. Η σημασία του Ναού για τη ζωή των Ισραηλιτών. ­

Στο κεφάλαιο αυτό οι μαθητές επιδιώκεται

• Να γνωρίσουν τις συνθήκες και τις δυσκολίες της εγκατάστασης των Ισραηλιτών στη Γη της Επαγγελίας.
• Να κατανοήσουν το ρόλο των Κριτών και να αντιληφθούν το ρόλο του Θεού σε όλο αυτό το διάστημα.
• Να συνειδητοποιήσουν την ύπαρξη πολλών νόμων εκτός από τις Δέκα Εντολές.
• Να ανακαλύψουν τον χαρακτήρα και την πηγή των νόμων των Ισραηλιτών.
• Να πληροφορηθούν για τους κοινωνικούς θεσμούς και να εκτιμήσουν τη σημασία τους για τους ανθρώπους και το περιβάλλον.
• Να συναισθανθούν την τραγικότητα της ζωής των βιβλικών προσώπων.
• Να συζητήσουν για τις προσωπικότητες και να αξιολογήσουν τις πράξεις τους.
• Να επισημάνουν το ρόλο του Θεού στις εξελίξεις.
• Να κατανοήσουν γιατί το βιβλίο των Ψαλμών αποδίδεται στον Δαβίδ.
• Να αναγνωρίσουν τα διάφορα είδη Ψαλμών.
• Να αντιληφθούν τη θέση τους στη ζωή των Ισραηλιτών και στη σημερινή λατρεία των χριστιανών σ’ όλον τον κόσμο.
• Να πληροφορηθούν για τη ζωή και το έργο του Σολομώντα.
• Να πληροφορηθούν για την κατασκευή του Ναού και να συναισθανθούν τη σημασία του για τη ζωή των Ισραηλιτών.
• Να ευαισθητοποιηθούν σε θέματα θρησκευτικής ποίησης και τέχνης.

­­
Η εποχή της κρίσης στις σχέσεις των ανθρώπων με το Θεό και μεταξύ τους. Η σημασία και οι συνέπειες της διάσπασης. Οι Προφήτες, τo στόμα του Θεού. Η κλήση των Προφητών. Ο Προφήτης Ηλίας. Ο Προφήτης Ω­σηέ. Η αγάπη ως το ύψιστο κριτήριο ζωής και σχέσης με το Θεό. Ο Προφήτης Μιχαίας. Το όραμα της παγκόσμιας ειρήνης και της αποκατάστασης των πάντων στο τέλος του κόσμου. Ο Προφήτης Ησαΐας, Ο προφήτης του Εμμανουήλ. Η αγιότητα του Θεού ως κεντρικό σημείο του μηνύματος του προφήτη. Η παγκοσμιότητα του Θεού και η συμφιλίωση των εθνών της εποχής του Μεσσία που επαγγέλλεται. Η Βαβυλώνια Αιχμαλωσία, ο λαός στην εξορία.

Στο κεφάλαιο αυτό οι μαθητές επιδιώκεται

• Να αναγνωρίσουν τη σημασία της διάσπασης και τις συνέπειές της.
• Να επισημάνουν την κρίση στις σχέσεις των ανθρώπων με τον Θεό και μεταξύ τους.
• Να κατανοήσουν τον τρόπο κλήσης των προφητών από τον Θεό.
• Να γνωρίσουν για την παρουσία και τη δράση τους.
• Να κατανοήσουν τον προφητικό λόγο, τις προφητικές πράξεις και τον σκοπό τους.
• Να συνειδητοποιήσουν τον ρόλο των ψευδοπροφητών.
• Να γνωρίσουν για τη ζωή και το περιεχόμενο του κηρύγματος του προφήτη Ωσηέ και να επισημάνουν την αγάπη ως το επίκεντρο ενδιαφέροντος του κηρύγματός του.
• Να επισημάνουν τα προβλήματα της εποχής του και τον τρόπο που τα καυτηρίαζε.
• Να γνωρίσουν τα προβλήματα της εποχής του Προφήτη Μιχαία και το περιεχόμενο του κηρύγματός του για τον Θεό και τις ανθρώπινες σχέσεις.
• Να εκτιμήσουν την ιδιαίτερη επικαιρότητα του προφητικού λόγου του Μιχαία για την παγκόσμια ειρήνη σήμερα.
• Να πληροφορηθούν για την κλήση του Ησαΐα.
• Να επισημάνουν τις μεσσιανικές προφητείες και να αναγνωρίσουν σ’ αυτές γεγονότα της ζωής του Χριστού.
• Να κατανοήσουν την έννοια του «υπολείμματος».
• Να πληροφορηθούν για τα γεγονότα της Αιχμαλωσίας.
• Να γνωρίσουν Θρήνους του Ιερεμία και να αξιολογήσουν τη στάση του.
• Να εκτιμήσουν συνολικά τη Βαβυλώνια Αιχμαλωσία.

­­Επιστροφή από την αιχμαλωσία, η ιουδαϊκή κοινότητα ανασυγκροτείται. Η εποχή της τελικής σύνθεσης της Παλαιάς Διαθήκης. Η θέση του Νόμου στη μεταιχμαλωσιακή κοινότητα. Η διαφοροποίηση της θρησκευτικότητας των Ιουδαίων. Οι γραμματείς ερμηνεύουν το Νόμο για το λαό. Η Συναγωγή κέντρο προσευχής και μελέτης του Νόμου. Διηγήσεις της Παλαιάς Διαθήκης για τη δημιουργία του κόσμου.Ο κόσμος γύρω μας ένα καθημερινό θαύμα. Επιστήμη και Π­αλαιά Διαθήκη, μια σύγκρουση που έχει πια ξεπεραστεί. Η δημιουργία του ανθρώπου. Ο άνθρωπος απομακρύνεται από το Θεό. Ο δημιουργός Θεός φροντίζει για τους ανθρώπους όλου του κόσμου. Ο Ιουδαϊσμός συναντάται με τον Ελληνισμό. Περιμένοντας το Μεσσία: το «πλήρωμα του χρόνου».

Στο κεφάλαιο αυτό οι μαθητές επιδιώκεται

• Να γνωρίσουν τα γεγονότα μετά την επιστροφή από την Αιχμαλωσία και την οργάνωση της θρησκευτικής ζωής της κοινότητας.
• Να εκτιμήσουν τη σημασία της ανοικοδόμησης του Ναού και της καθιέρωσης της Συναγωγής για τη διατήρηση της πίστης.
• Να γνωρίσουν τον χρόνο σύνθεσης των βιβλίων της Παλαιάς Διαθήκης.
• Να κατανοήσουν τον ρόλο του Νόμου στη ζωή της ιουδαϊκής κοινότητας και να αξιολογήσουν το φαινόμενο.
• Να κατανοήσουν τον ρόλο των Γραμματέων στην ερμηνεία του Νόμου και τις συνέπειες των παρεμβάσεών τους.
• Να ενημερωθούν για τον χρόνο, το χαρακτήρα και τον σκοπό σύνθεσης της διήγησης για τη Δημιουργία.
• Να αντιληφθούν τη σημασία των συμβόλων και εικόνων που χρησιμοποιούνται στα κείμενα.
• Να κατανοήσουν την αγάπη του Θεού ως λόγο της Δημιουργίας
• Να αναγνωρίσουν την ποιότητα του κόσμου και το οικολογικό μήνυμα της Γενέσεως.
• Να μελετήσουν το ίδιο το κείμενο της Γενέσεως.
• Να επισημάνουν τα σύμβολα και να κατανοήσουν τη σημασία τους.
• Να κατανοήσουν τη σημασία των ιδεών «εικόνας» και «ομοίωσης».
• Να κατανοήσουν τη θέση του ανθρώπου στον κόσμο και τον σκοπό της ζωής του.
• Να διαβάσουν την ίδια τη διήγηση της Γενέσεως.
• Να κατανοήσουν τη σημασία των εννοιών «Παράδεισος» και «Εντολή».
• Να κατανοήσουν το Προπατορικό αμάρτημα ως ανθρώπινη επιλογή και να αναγνωρίσουν τις συνέπειές της.
• Να αναγνωρίσουν την προσφορά της ελπίδας από τον Θεό.
• Να αναγνωρίσουν πώς επιβεβαιώθηκε αυτή η υπόσχεση.
• Να αναγνωρίσουν την έννοια της παγκοσμιότητας του Θεού.
• Να αναγνωρίσουν την ΠΔ ως προϊστορία όλου του κόσμου. Να εκτιμήσουν τις συνθήκες ανάπτυξης του εθνικισμού των Ιουδαίων.
• Να αναγνωρίσουν την ύπαρξη και άλλων «φωνών» στην ιστορία του Ιωνά και να εκτιμήσουν το διαχρονικό της μήνυμα.
• Να γνωρίσουν τους τρόπους συνάντησης των δύο πολιτισμών.
• Να πληροφορηθούν για τη μετάφραση των Εβδομήκοντα (Ο΄) και να εκτιμήσουν τη σημασία της.
• Να συναισθανθούν τις ελπίδες και τις διαψεύσεις των Ιουδαίων από τη Μακκαβαϊκή επανάσταση.
• Να γνωρίσουν την υπόσχεση του ερχομού του Μεσσία από την Παλαιά Διαθήκη.
• Να επισημάνουν τον λόγο περί «Νέας Διαθήκης» ήδη από την εποχή των Προφητών.
• Να αναγνωρίσουν τον ρόλο της διασποράς, των προσήλυτων και της μετάφρασης των Ο΄ στη διατήρηση της ελπίδας.
• Να κατανοήσουν την ερμηνεία και το νόημα της λέξης «Μεσσίας – Χριστός»­