φωτογραφία φόντου

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ

Περιγραφη

Το βιβλίο της Έκφρασης Έκθεσης  για τη  Γ΄ Λυκείου χωρίζεται σε τρία (3) κεφάλαια, τα οποία περιλαμβάνουν τα παρακάτω βασικά θέματα:

1ο κεφάλαιο: Η πειθώ

Πιο συγκεκριμένα, το πρώτο κεφάλαιο αναλύεται σε δύο υποκεφάλαια: τους τρόπους και τις μορφές πειθούς. Ως προς τους τρόπους πειθούς, οι μαθητές εισάγονται στην επίκληση στη λογική, στο συναίσθημα και στο ήθος του πομπού και μελετούν το ανάλογο λεξιλόγιο. Από την άλλη μεριά, σχετικά με τις μορφές της πειθούς, δίνεται η δυνατότητα στους μαθητές να μελετήσουν την πειθώ στη διαφήμιση, στο δικανικό λόγο, στον πολιτικό αλλά και τον επιστημονικό λόγο. Τέλος, προβάλλονται θέματα για συζήτηση και έκφραση σχετικά με την επιστήμη κσι το ρόλο της στην κοινωνία.

 2ο κεφάλαιο:  Το δοκίμιο -  Το άρθρο – Η επιφυλλίδα

Στο δεύτερο κεφάλαιο εξετάζονται το δοκίμιο, το άρθρο και η επιφυλλίδα. Σχετικά με το δοκίμιο, οι μαθητές ασχολούνται με το ρόλο της πειθούς σε αυτό, τη γλώσσα που χρησιμοποιείται στο δοκίμιο, την οργάνωσή του και την ιστορία του. Στη συνέχεια, συγκρίνονται το άρθρο και η επιφυλλίδα με το δοκίμιο.

 3ο κεφάλαιο: Δίκαιος λόγος και άδικος λόγος

Το τρίτο κεφάλαιο πραγματεύεται το δίκαιο και τον άδικο λόγο. Ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιείται αυτή η παρουσίαση είναι μέσω ποικίλων κειμένων (άρθρων, συνεντεύξεων, αποσπασμάτων από τραγωδίες και κωμωδίες κτλ.) όπου υποστηρίζονται αντίθετες θέσεις αναφορικά με το δίκαιο και το άδικο.

 

Το παράρτημα  περιλαμβάνει δύο (2) ενότητες:

1η ενότητα παραρτήματος:  Διαβάζω και γράφω

2η ενότητα παραρτήματος:  Ερευνητική εργασία

Στην πρώτη ενότητα του παραρτήματος προβάλλονται παραδείγματα κειμένων ώστε οι μαθητές να συνειδητοποιήσουν τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να διαβάζουν με σκοπό να κατανοούν και να αναλύουν ένα κείμενο και τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθούν ώστε να οργανώσουν σωστά ένα γραπτό τους κείμενο. Στη δεύτερη ενότητα, παρουσιάζονται τα στάδια μίας ερευνητικής εργασίας, από την επιλογή του θέματος ως τη συγγραφή και παράλληλα δίνονται παραδείγματα κάποιων ερευνητικών εργασιών.

Αναλυτικο Προγραμμα

Για το ισχύον αναλυτικό πρόγραμμα του μαθήματος, μεταβείτε στην αντίστοιχη ενότητα ακολουθώντας τον σύνδεσμο 'Προγράμματα Σπουδών'.

Στοχοι

Επιδιώκεται οι μαθητές:

  • Να κατακτήσουν το βασικό όργανο επικοινωνίας της γλωσσικής τους κοινότητας, ώστε να αναπτυχθούν διανοητικά, συναισθηματικά και κοινωνικά, αποκτώντας τις απαραίτητες για την ηλικία τους γνώσεις της λειτουργίας του γλωσσικού συστήματος και χρησιμοποιώντας με επάρκεια και συνείδηση το λόγο (προφορικό και γραπτό) στις διάφορες επικοινωνιακές περιστάσεις.
  • Να συνειδητοποιήσουν τη σημασία του λόγου για τη συμμετοχή στην κοινωνική ζωή, ώστε να μετέχουν στα κοινά είτε ως πομποί είτε ως δέκτες του λόγου με κριτική και υπεύθυνη στάση.
  • Να εκτιμήσουν τη σημασία της γλώσσας ως βασικού φορέα της έκφρασης και του πολιτισμού κάθε λαού.
  • Να επισημάνουν τις δομές και τις ιδιαιτερότητες της εθνικής τους γλώσσας συνειδητοποιώντας την πολιτισμική τους παράδοση.
  • Να μάθουν να εκτιμούν και να σέβονται τη γλώσσα κάθε λαού ως βασικό στοιχείο του πολιτισμού του, προετοιμαζόμενοι να ζήσουν ως πολίτες σε μια πολυπολιτισμική Ευρώπη.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΑΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Κεφάλαιο 1: Πειθώ

Το πρώτο κεφάλαιο της Έκφρασης-Έκθεσης για τη Γ’ Λυκείου αποτελείται από δύο υποκεφάλαια που περιλαμβάνουν τους τρόπους και τις μορφές πειθούς. Σχετικά με τους τρόπους πειθούς αναλύονται οι τρεις βασικοί, σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, που είναι η επίκληση στη λογική, η πρόκληση συναισθημάτων του δέκτη και η επίκληση στην αυθεντία και το ήθος του ομιλητή. Παράλληλα παρατίθεται και το ανάλογο λεξιλόγιο που χρειάζεται να χρησιμοποιήσει ο πομπός για να πείσει με τους παραπάνω τρόπους. Ως προς τις μορφές πειθούς, παρουσιάζεται και αναλύεται η πειθώ στη διαφήμιση, στο δικανικό, τον πολιτικό και τον επιστημονικό λόγο.

 

Διδακτικοί στόχοι:

Μέσα από την παρουσίαση των μορφών και των τρόπων της πειθούς επιδιώκεται οι μαθητές να:

  • Να ασκηθούν στον εντοπισμό των επιχειρημάτων, των τρόπων πειθούς και στην αξιολόγησή τους.
  • Να κατανοήσουν τη θεωρία για τα μέσα και τις τεχνικές της διαφήμισης.
  • Να μελετήσουν τα χαρακτηριστικά ενός πολιτικού λόγου και ενός πολιτικού κειμένου προπαγάνδας.
  • Να επισημάνουν τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του επιστημονικού λόγου.
  • Να ασκηθούν στην παραγωγή προφορικού και γραπτού λόγου μέσω κειμένων με επικοινωνιακό χαρακτήρα.
  • Να ασκηθούν στην κατανόηση κειμένου.

Κεφάλαιο 2: Το δοκίμιο

Το δεύτερο κεφάλαιο της Έκφρασης-Έκθεσης για τη Γ’ Λυκείου αποτελείται από τρία υποκεφάλαια που ασχολούνται με το δοκίμιο, το άρθρο και την επιφυλλίδα. Σχετικά με το δοκίμιο, γίνεται αρχικά μία εισαγωγή στο θέμα και στη συνέχεια εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίο ο δοκιμιογράφος πείθει το δέκτη για τις απόψεις του μέσα από κείμενα του είδους. Επίσης, παρουσιάζεται η γλώσσα του δοκιμίου, η οποία χαρακτηρίζεται από ποικιλία και κυμαίνεται από αυστηρά επιστημονική ως και λογοτεχνική και προβάλλεται η οργάνωση που μπορεί να έχει ένα δοκίμιο. Τέλος, γίνεται μία αναφορά στην ιστορία του δοκιμίου από την αρχαιότητα ως σήμερα. Στη συνέχεια, αναλύεται το άρθρο ως τρόπος παρουσίασης ενός επίκαιρου θέματος γενικού ενδιαφέροντος και η σχέση του με το δοκίμιο. Ως προς την επιφυλλίδα, γίνεται μία εισαγωγή στο περιεχόμενο του όρου και παρουσιάζονται κείμενα του είδους και σχετικές δραστηριότητες.

 

 Διδακτικοί Στόχοι:

Μέσα από την παρουσίαση του δοκιμιακού είδους, του άρθρου και της επιφυλλίδας επιδιώκεται οι μαθητές:

  • Να μελετήσουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ενός δοκιμίου, ενός άρθρου ή μίας επιφυλλίδας και να τα συγκρίνουν μεταξύ τους.
  • Να ασκηθούν στην παραγωγή προφορικού και γραπτού λόγου μέσω κειμένων με επικοινωνιακό χαρακτήρα.
  • Να ασκηθούν στην κατανόηση κειμένου.

Κεφάλαιο 3: Δίκαιος λόγος και άδικος λόγος

Στο τρίτο κεφάλαιο της Έκφρασης-Έκθεσης για τη Γ’ Λυκείου εξετάζεται το ζήτημα του δίκαιου και του άδικου λόγου. Πρόκειται για μία θεματική ενότητα που στεγάζει ποικίλα είδη λόγου (άρθρα, συνεντεύξεις αποσπάσματα τραγωδιών κτλ.) και συνδέεται άμεσα με τη γλώσσα της παιδείας και της εξουσίας, για τις οποίες παρατίθενται και σχετικά κείμενα. Στη συνέχεια, και επειδή η φιλοσοφία πίσω από το δίκαιο και τον άδικο λόγο είναι ανθρωποκεντρική, παρουσιάζονται ζητήματα σχετικά με τον άνθρωπο. Συγκεκριμένα, περιλαμβάνεται η ομιλία του Γ. Σεφέρη στη Στοκχόλμη, ένα απόσπασμα από την εισήγηση του Αλ. Δελμούζου στη Διαβαλκανική Διάσκεψη του 1930 σχετικά με την παιδεία και την εθνική μόρφωση, κείμενα σχετικά με την εθνική αγωγή, τον ολοκληρωτισμό και το μεσσιανισμό. Η ενότητα αυτή του βιβλίου ολοκληρώνεται με την ομιλία του Ι. Θ. Κακριδή «Παιδεία δύναμις θεραπευτική ψυχής», όπου προβάλλεται η σημασία της παιδείας για την καλλιέργεια της ψυχής.

 

Διδακτικοί στόχοι:

Μέσα από το κεφάλαιο σχετικά με το δίκαιο και τον άδικο λόγο επιδιώκεται οι μαθητές: 

  • Να εξοικειωθούν με ποικιλία κειμένων στα οποία συγκρούονται ο δίκαιος και ο άδικος λόγος
  • Να κατανοήσουν τα βασικά γνωρίσματα της γλώσσας της εξουσίας και τα κύρια γνωρίσματα της γλώσσας της παιδείας, της ελευθερίας και του ανθρωπισμού.
  • Να κατανοήσουν ότι η γλώσσα ούτε αθώα είναι ούτε ουδέτερη, αλλά αποτελεί κυρίαρχο όπλο επιβολής στις κοινωνικές συγκρούσεις.
  • Να ασκηθούν στην κατανόηση και την ανάλυση κειμένου.
  • Να ασκηθούν στην παραγωγή προφορικού και γραπτού λόγου μέσω κειμένων με επικοινωνιακό χαρακτήρα.

Παράρτημα 2: Ερευνητική εργασία

Το παράρτημα σχετικά με την ερευνητική εργασία αποτελείται από δύο μέρη. Στο πρώτο μέρος παρουσιάζονται τα στάδια που πρέπει ο μαθητής να ακολουθήσει ώστε να παράξει μία ερευνητική εργασία καθώς και η διάρθρωση και ο τρόπος συγγραφής της.

 

Διδακτικοί στόχοι:

Μέσα από την ενότητα αυτή επδιώκεται οι μαθητές:

  • Να εξοικειωθούν με τους χώρους των βιβλιοθηκών και γενικά των κέντρων πληροφόρησης και τεκμηρίωσης, από όπου μπορούν να αντλούν τις απαραίτητες για κάθε περίπτωση πληροφορίες.
  • Να εξοικειωθούν στην άντληση και συλλογή στοιχείων και πληροφοριών και στην παραγωγή λόγου τεκμηριωμένου και σύνθετου, με την καθιέρωση ερευνητικών εργασιών στη γλωσσική διδασκαλία.
  • Να αναπτύξουν, με τις ερευνητικές εργασίες, πνεύμα συνεργασίας και ομαδικότητας στη σχολική και εξωσχολική ζωή.
  • Να μπορούν να συγκεντρώνουν στοιχεία και πληροφορίες από διάφορες πηγές (γρα­πτές ή προφορικές), να τις επεξεργάζονται και, τέλος, να συνθέτουν μία εργασία στην οποία να εκφράζουν και να τεκμηριώνουν τις δικές τους απόψεις και ιδέες.